الفيض الكاشاني
105
ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى ( فارسى )
و از حضرت امير المؤمنين - عليه السلام - مرويست كه « هر كه ذكر خداى را پنهان كند ، پس به تحقيق ذكر خداى را بسيار كرده است ، بدرستى كه منافقان ذكر خداى را علانية مىكردند و پنهان ذكر نمىكردند ، پس حق تعالى فرمود : « يُراؤُنَ النَّاسَ وَ لا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا » « 1 » يعنى به مردمان مىنمايند و ياد خداى نمىكنند مگر كم » . و از حضرت امام رضا - عليه السلام - مرويست كه ذكر پست بهتر است از ذكر بلند به هفتاد چندان » « 2 » . در حديثى ديگر وارد شده كه هيچ بنده نيست كه « لا إله الّا اللّه » بگويد و بكشد به گفتن آن آواز خود را ، به عبارتى ديگر ، و بلند كند به آن آواز خود را ، الا آنكه فرو ريزد از او گناهان به زير قدمها ، چنان كه مىريزد برگ درخت به زير درخت » « 3 » و اين حديث محمولست بر قدرى از بلندى كه از حد اعتدال تجاوز نكند تا با آن آيات و احاديث سابقه جمع تواند شد ، يا محمولست بر تهليلى كه در اذان گفته مىشود كه آن را هر چند بلند گويند ، به جهت شنوانيدن فاضلتر است . و از جمله امور شنيعه اين طايفه آنكه : در ميان كلمه طيبه توحيد ، حرفى بيگانه مىآورند ، و كلمه را مىكشند ، و تغيير مىدهند ، و ممزوج به اشعار مىسازند ، و در اثناى ذكر كردن ، گاه نعره مىكشند ، و فريادى بر مىآورند ، و گاه دست بر دست مىزنند ، و گاه مىرقصند و گاه مىافتند ، و گاه مىطپند ، و امثال اين
--> ( 1 ) - نساء / 142 ، كافي ج 2 ص 521 البرهان ج 1 ص 424 . ( 2 ) - المحجة البيضاء ج 2 ص 229 : و في الخبر العام « يفضل عمل السر على عمل العلانية سبعين ضعفا در روايت بالا ذكر است در اينجا عمل و لكن محتملا از اين روايت گرفته شده است ، اللّه اعلم . ( 3 ) - بحار الانوار ج 39 ص 196 از التوحيد ص 5 ؛ عن النبى ( ص ) : ما من عبد يقول لا إله الا اللّه يمدّ بها صوته فيفرغ الا تناثرت ذنوبه تحت قدميه كما يتناثر ورق الشجر تحتها .